Zondag 4 maart: Wethouder Miriam Haagh over laaggeletterdheid, Moederheil in een documentaire, True Beauty en Bredase kunstenaars in het Stedelijk.

GrensGeluiden is er elke zondagochtend van 11 – 12 uur. Regionale frequenties: 107.3 fm & 92.9 fm (kabel). Luister live via internet op BredaNu

Uitzending gemist?  GrensGeluiden staat direct na uitzending online op radio gemist van BredaNu

Ook al is Moederheil  in 1986 gesloten, toch kennen veel Bredanaars dit instituut. In 1915 werd het opgericht voor het heil van ongehuwde moeders. In de studio bespreken we met René Oomen zijn VPRO documentaire over Moederheil, die binnenkort wordt uitgezonden.
Eén op de negen Nederlanders is laaggeletterd. Een grote zorg in onze maatschappij, waarvoor dringend oplossingen gevonden moeten worden. Wethouder Miriam Haagh geeft haar visie op deze zaak.
We geven u – met ter plekke opgenomen gesprekken – een voorproefje van twee nieuwe tentoonstellingen in het Stedelijk Museum Breda “True Beauty” en “
Wij, de kunstenaars van Breda! (deel I)”.
Hein van Kemenade brengt in de boekbespreking een nieuw verschenen roman voor het voetlicht.

Presentatie: Jan Frijters

Historische radiodocumentaire Afstandskinderen van Moederheil

De radiodocumentaire ‘Gevallen in Moederheil’  voor Het spoor terug van de VPRO is gemaakt door de Bredase documentairemaker René Oomen.  De kinderen van ongehuwde moeders, geboren in Moederheil in de periode jaren ’50 tot ’80 van de vorige eeuw vormen het onderwerp.  Ongehuwde moeders stonden lange tijd onder aan de maatschappelijke ladder en onder druk van de katholieke moraal bleven ze dat ook lange tijd. Het was een regelrechte, onuitwisbare schande voor de samenleving, maar ook voor de familie van de ongelukkige.

Moederheil stuurde weliswaar aan op een huwelijk met de vader, maar dit bleek in de praktijk een lastige zaak. In een KRO Brandpuntreportage uit 1964 zegt de toenmalige directrice ‘dat men uitgaat van de plannen van de meisjes’, maar uit het verhaal van Eugenie Smits van Waesberghe (53), geboren in Moederheil in 1965, blijkt het tegendeel. Ze werd direct na haar geboorte bij haar moeder weggehaald, die vervolgens na een paar dagen ontredderd buiten de poort werd gezet.

Met maker René Oomen bespreken we het tot stand komen en de inhoud van de documentaire over dit uitgesproken Bredaas instituut.

True Beauty + Wij, de kunstenaars van Breda (deel1))

Het gezicht van de wetenschap verandert voortdurend. Nieuwe onderzoeksgebieden, ontdekkingen en technologieën leiden tot een stroom van nieuwe beelden. Soms lijken die op wat we kennen, maar vaker roepen ze verwondering op.

Wetenschappelijke beelden maken iets zichtbaar dat je met het blote oog niet kunt zien. In de 21ste eeuw kijken wetenschappers nog steeds door microscopen en telescopen, maar ze gebruiken vooral computers

en software. Ze verwerken informatie tot afbeeldingen van de ‘onzichtbare werkelijkheid’.
Wetenschap en beeldende kunst raken zo met elkaar verweven. Ook moderne wetenschappers creëren hun beelden, ze bepalen zelf de schoonheid en de uitdrukkingskracht. Sommigen geven hun werk een artistieke allure die eerder hoort bij een museum dan een laboratorium.
Zo spreken we met Hubert Leyendeckers. Zijn werk neemt een centrale plaats in.
Dingeman Kuilman vertelt dat het Stedelijk Museum Breda een verantwoordelijkheid heeft bij het mogelijk maken van tentoonstellingen voor Bredase kunstenaars, waarvan Leyendeckers een voorbeeld is.

Gelijktijdig met de expositie True Beauty opent in de projectruimte NEXT
Wij, de kunstenaars van Breda! (deel I). In deze groepstentoonstelling tonen beeldend kunstenaars uit Breda en omgeving een selectie van hun beste kunstwerken.
In nauwe samenwerking met initiator Jordy Koevoets wil Stedelijk Museum Breda de artistieke krachten van Bredase kunstenaars bundelen. Door samen een vuist te maken kunnen we de beeldende kunst in Breda beter zichtbaar maken en versterken.

Wethouder Miriam Haagh over leesbevordering en laaggeletterdheid.

Afgelopen woensdag was de Bredase eindronde van de Nationale Voorleeswedstrijd. Ik ontmoette daar Miriam Haagh, één van de juryleden. Waarom maakt ze daar tijd voor naast haar drukke werkzaamheden als wethouder Zorg, Onderwijs en Dienstverlening? Of vindt ze dat zoiets bij haar werk hoort?
De voorleeswedstrijd is één van de activiteiten om bij leerlingen van basis- en voortgezet onderwijs het lezen aan te moedigen … leesbevordering dus.

Is dat nodig?
Ongeveer 1 op de 9 Nederlanders tussen de 16 en 65 jaar heeft moeite met lezen en schrijven. Zij zijn laaggeletterd. Van deze groep heeft 65% Nederlands als moedertaal. De Gemeente geeft geld aan projecten waarmee volwassenen beter leren lezen en schrijven. En aan projecten die voorkomen dat kinderen een taalachterstand oplopen. Want wie goed kan lezen en schrijven, kan makkelijker meedoen in de samenleving.
Miriam heeft een grote belangstelling en gedrevenheid voor dit onderwerp. Niet voor niets is ze sinds 2016 uitgeroepen tot Taalheld door haar inzet voor de laaggeletterde Bredanaars.
Hoe die inzet vorm krijgt, bespreken we in deze uitzending.

Boekbespreking

Hein van Kemenade brengt in de boekbespreking de nieuw verschenen roman “De avond is ongemak” van Marieke Lucas Rijneveld voor het voetlicht.

GrensGeluiden 25 februari; Martin Riebeek, The Essential en het verkiezingsjaar 1978

GrensGeluiden is er elke zondagochtend van 11 – 12 uur. Regionale frequenties: 107.3 fm & 92.9 fm (kabel). Luister live via internet op BredaNu

Uitzending gemist?  GrensGeluiden staat direct na uitzending online op radio gemist van BredaNu

Martin & Inge Riebeek werken gestaag aan hun doorlopend project The Essential waarin ze videoportretten maken van mensen all over the world en vragen naar hun essentie van het bestaan; fotografen Piet den Blanken en Johan van Gurp exposeren gezamenlijk hun werk uit het jaar 1978 onder de titel 1978, Breda in beeld – Breda kiest;  nieuwe artikelen in Brabant Cultureel worden toegelicht door hoofdredacteur Rinus van der Heijden; Lisa van der Waal bespreekt de film The shape of water en brengt nieuws van het Filmhuis Breda.

Presentatie: Yvonne Ton & René Oomen

The Essential

The Essential gaat over de essentie van het mens-zijn. Je leeft als mens niet solitair maar altijd met je medemensen; de mens is een sociaal wezen. Kunstenaarsduo Martin en Inge Riebeek hebben in hun kunstenaarspraktijk ‘ontmoeting’ altijd centraal gesteld. Dit thema is voor hen de drijfveer van waaruit ze werken. De afgelopen jaren hebben de kunstenaars over
heel de wereld videoportretten van ‘gewone’ mensen gemaakt.

foto: Marc Bolsius

Martin en Inge vragen mensen naar de essentie van hun leven. Hun verhalen – hun persoonlijke getuigenissen – worden in één take gefilmd en vervolgens gebundeld in The Essential. Het is een ode aan de verscheidenheid van het individu. Landsgrenzen doen er niet meer toe. De portretten spreken iedereen aan omdat ze gaan over onze naasten. Ze vergroten ons empathisch vermogen. The Essential toont zonder oordeel de gewone mens.

Voor het duo is het noodzakelijk om de essentie van het leven vast te leggen, zeker in deze samenleving met steeds grotere verschillen tussen arm en rijk.

website 

1978, Breda in beeld – Breda kiest

Op 21 maart 2018 vinden er in Breda gemeenteraadsverkiezingen plaats. De tentoonstelling 1978: Breda in beeld-Breda kiest laat zien hoe dat 40 jaar geleden in zijn werk ging. Piet den Blanken maakte er destijds een fraai beeldverslag van en exposeerde daar ook mee. Maar wat voor stad was Breda in die tijd? Fotograaf Johan van Gurp toont ons met een selectie van foto’s iets van de context in dat jaar.

De Bredase CDA-coryfee Hans van Dun (links) en premier Dries van Agt op verkiezingstournee in de Ginnkenstraat. Foto Piet den Blanken

De verkiezingen in Breda leidden uiteindelijk tot een college van B&W van PvdA (Rein Welschen en Luce Paulussen als eerste vrouwelijke wethouder van Breda), CDA (met Bertus Broeders, Hans van Dun en Ad de Raaff) en VVD (Ruud Sandberg) onder leiding van burgemeester Willem Merkx. Decennialang observeerden en fotografeerden de Bredase fotografen Piet den Blanken en Johan van Gurp hun omgeving.

Voor Johan van Gurp was dat eerst en vooral zijn directe omgeving: de stad Breda. Als vaste fotograaf van BN/De Stem bracht hij jarenlang de stad in beeld. Bijna 400.000 foto’s telt zijn archief.  Voor Piet den Blanken was niet alleen de stad, maar vooral ook ‘de wereld’ zijn domein. Sociaal onrecht is daarbij zijn grote inspiratiebron. Hij fotografeerde arme boeren in Nicaragua, migranten en vluchtelingen op weg naar Europa, prostituees in Latijns-Amerika.

Te zien t/m 22 maart; Stadskantoor Breda. Piet den Blanken is in de studio.

Filmbespreking en Brabant Cultureel

Hoofdredacteur Rinus van der Heijden van Brabant Cultureel licht weer een aantal recente artikelen toe.  Website 

Lisa van der Waal bespreekt de film The shape of water van Guillermo del Toro. De film speelt zich af tijdens de Koude Oorlog in Amerika rond 1962. In een verborgen en zwaarbeveiligd overheidslaboratorium waar ze werkzaam is, zit de eenzame Elisa gevangen in een leven van isolatie. Haar leven verandert voor altijd als zij en collega Zelda een geheim experiment ontdekken. Lisa brengt ook nieuws van Het Filmhuis Breda. Info & trailer.

 

 

GrensGeluiden 18 februari; theatermaker Hanna van Mourik Broekman en schrijfster Kathy Mathys

GrensGeluiden is er elke zondagochtend van 11 – 12 uur. Regionale frequenties: 107.3 fm & 92.9 fm (kabel). Luister live via internet op BredaNu

Uitzending gemist?  GrensGeluiden staat direct na uitzending online op radio gemist van BredaNu

Op zaterdag 24 februari 2018 is een try-out van de Stormkamer, De ontmoeting van theatermaakster Hanna van Mourik Broekman te zien in Podium Bloos. Met dit project verdiept ze zich in de wereld van ex-gedetineerden; van Kathy Mathys verscheen de roman Verdwaaltijd. Marcia, pas gescheiden, dwaalt door Brussel op zoek naar een nieuw territorium. Ze begint een relatie met een Amerikaanse schrijver die werkt aan een memoir over zijn verdwenen ex; Hein van Kemenade bespreekt HEIM, een roman van  Olga Majeau gebaseerd op een familieverhaal.

Presentatie: Kees van Meel

Stormkamer: de ontmoeting

Deze Stormkamer is onderdeel van het nieuwe project van Van Mourik Broekman: Men zag bijna alles. Met dit project verdiept ze zich in de wereld van ex-gedetineerden. Middels hun verhaal onderzoekt zij thema’s als vergevingsgezindheid, vergeldingsdrang en het vooroordelend denken van onze maatschappij. Ze stelt zich de vraag: kunnen we een een ex-gedetineerde onbevooroordeeld bekijken?

In een live geregistreerde chat nodigt Van Mourik Broekman ex-gedetineerde Dave uit. Een man die na een woest onstuimig leven in de gevangenis is beland en na een lang herstel nu een rustig leven heeft opgebouwd als vader. Het publiek wordt uitgenodigd om ‘de mens Dave’  te observeren, langzaam ontspinnen zich zijn verhalen, wordt het publiek uitgedaagd te oordelen en verschuift de grens tussen geobserveerde en observator.

Wil je meer lezen over het werk van Hanna of het project MEN ZAG BIJNA ALLES, waar deze performance een onderdeel van is. Kijk dan op  www.tgnomen.nl 

Roman Verdwaaltijd van Kathy Mathys

Marcia, pas gescheiden, dwaalt door Brussel op zoek naar een nieuw territorium. Ze begint een relatie met een Amerikaanse schrijver die werkt aan een memoir over zijn verdwenen ex. David laat weinig los over zijn verleden en Marcia wordt steeds nieuwsgieriger naar de vrouw. Emma, Marcia’s beste vriendin, keert terug naar haar geboortedorp, waar ze poseert voor een jonge kunstenaar. Ze heeft de plek niet meer bezocht sinds ze haar ouders en zus verloor en vraagt zich af wat er nog rest van haar oude leven. Verdwaaltijd is een roman die de lezer meevoert door Brusselse straten tot in de woestijnen en de redwoodwouden van Californië. Het is een verhaal over obsessie, over het verlangen om te verdwijnen en over hoe landschappen ons vormen. website schrijfster
                          

 

Boekbespreking: HEIM van Olga Majeau

In maart 2015 debuteerde Majeau met het boek ‘Een schitterend isolement’ bij uitgeverij Querido. Het boek, verhalende non-fictie, was het resultaat van 3,5 jaar research, een enorme zin om te schrijven, en de wil om het bijzondere verhaal van haar eigen voorouders op papier te zetten. Ze wilde de onrust over de vragen rond haar eigen identiteit beteugelen en begon met een zegelring en een paar brieven in de hand aan een zoektocht naar het leven en lot van haar Hongaarse overgrootvader.

In oktober 2016 verschijnt het daar onder de titel Brosamen für den blauen Vogel. In 2018 verschijnt ‘HEIM’, een roman gebaseerd op een familieverhaal. Ook in dit verhaal spelen schuld, schaamte en zwijgen een belangrijke rol. Olga Majeau (1969) werkt als docent op de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, Kunst & Economie. Daarnaast is ze docent aan de Schrijversacademie en de Querido Academie.

 

GrensGeluiden 4 februari: Maakt de creatieve klasse de stad van nu compleet? Ontrafelen van geheimen collectie Stedelijk Museum en WitteRook.nu

GrensGeluiden is er elke zondagochtend van 11 – 12 uur. Regionale frequenties: 107.3 fm & 92.9 fm (kabel). Luister live via internet op BredaNu

Uitzending gemist?  GrensGeluiden staat direct na uitzending online op radio gemist van BredaNu

Investeren in uitgaansklimaat en popmuziek loont, maar een stad als Breda moet wel durven doorpakken.
Dat is althans de mening van Joep Coolen, docent Leisure aan de NHTV in Breda. Hij is te gast in de studio en met hem bespreken we zijn ideeën en opvattingen over de noodzaak voor een stabiel kunst- en cultuurklimaat in Breda.
Het Stedelijk Museum Breda beschikt over collecties van vele duizenden voorwerpen. In de tentoonstelling “CollectieLab” wordt o.a. geprobeerd ontbrekende gegevens over de collectie met de hulp van bezoekers boven water te krijgen.

Presentatie: Jan Frijters

De creatieve klasse maakt de stad van nu compleet.

Wil Breda aantrekkelijk blijven voor bewoners, bezoekers en bedrijven, dan is blijvend investeren in popmuziek en een aantrekkelijk nachtleven een must. Geef organisatoren de ruimte, evenals talentontwikkeling. In combinatie met faciliteiten en innovatie geeft het de stad kansen. De recente discussie in Breda rond de openingstijden en de verbouwing van Mezz moet daarom in die context gezien worden.
Binnensteden moeten een boost krijgen en de hotspots voor vrijetijdsbesteding worden. Poppodia, theaters en musea vormden hierin belangrijke onderdelen.
Dat is het pleidooi van Joep Coolen, docent Leisure aan de NHTV in Breda.
We zijn benieuwd naar de praktische uitvoering van zijn opvattingen. Wat is de relatie tussen de stedelijke economie en cultuur? Om creatieve mensen aan te trekken dienen steden onder meer te beschikken over een levendig cultuuraanbod. Voldoet Breda daaraan?
In een studiogesprek stellen we deze en andere vragen aan de orde.

Joep Coolen

CollectieLab in het Stedelijk Museum Breda

Het Stedelijk Museum Breda beschikt over een landelijk erkende belangwekkende collectie. Opgeborgen in de depots wachten al die duizenden voorwerpen op het moment dat ze weer eens aan het publiek getoond worden of voor verder onderzoek te voorschijn worden gehaald.
Bij het publiek en deskundigen zijn deze schatten vrijwel onbekend.

t/m
Amanda Elshout – van de afdeling Collectie en Beheer – en Jeske Jacobs – projectleider – vertellen over het concept en inrichting van deze tentoonstelling.

 

 

 

 

 

 

Witte Rook

“Witte Rook stijgt op vanuit Breda en lokaliseert de kunst en cultuur die in stad en streek zichtbaar zijn. Flarden blijven hangen in de stad of waaieren uit naar onbekende streken.”, aldus de openingstekst van de site.In een gesprek met Esther van Rosmalen gaan we ontdekken waar het kunst(enaars) platform Witte Rook voor staat.